ABT - Credits

ABT Industry Energy Systems.
Web Application Interface
v7.2.129
vahap.demir@abtendustri.com.tr

Site Hakkında

Bu uygulama nesne yönelimli (Object Oriented) pek çok yaklaşımı barındırır. Kodlama, İçerik ve Tasarım (Görünüm) katmanları birbirinden izole edilmiş durumda bulunuyor.

1.	ASP.NET Uygulamanın temelindeki teknolojidir. C# üzerinden web uygulaması programlanmıştır. Buradaki en önemli konu nesne yönelimli (Object Oriented) çalışabilmedir. Programlamayı nesne yönelimli yapabilmek görünümün ve işlevlerin yerine getirilmesinde mühendisliği ön plana çıkarıyor. Bu yüzden tercih sebebi oldu. Kayda değer diğer alternatif PHP idi. PHP'nin nesne yönelimli olma özelliği var ancak .NET Framework yapısı ile karşılaştırıldığında çok sığ kalıyor. Sunucunun Windows olması ve Microsoft programlama araçlarının (Visual Studio) yetenekleri de Microsoft teknolojilerinin tercihindeki önemli etkenlerden. ABT Web uygulama arayüzü deyip de web sitesi demememin bir sebebi de ileride hazırlayacağımız web üzerinde çalışmayan bazı tool'lar ile entegre olacak olması.

2.	C# Uygulamanın sunucu taraflı kodlaması C# ile yapıldı. Bununla ilgili olarak bir nesne kütüphanesi hazırlandı. Veritabanı, RSS, XML ile ilgili işlemler bu nesnelerin sorumluluğunda. Bu nesneleri uygulamanın kendisinden bağımsız olarak hazırlandı (Encapsulation), yani başka bir deyişle herhangi başka bir .NET framework uygulamasında kullanılmaya hazırlar.

3.	XHTML Uygulamanın browser tarafında çalışan bölümü klasik HTML'den farklı olarak standard XHTML. Bu zamanda klasik HTML geri olurdu zaten. Karşılığı yeni karşılığı XHTML. Uygulamanın performansı açısından ASP.NET web kontrolleri ile XHTML kontrolleri bir arada kullanıldı. Bu şekilde karma bir yaklaşılmla (Hybrid) ASP.NET nesnelerinin işlevsel ve güçlü programlama nitelikleri ama daha fazla kaynak tüketmelerinden dolayı kullanımlarında yerli yerinde olmaları sağlandı. Genel durumlarda az kaynak kullanan ve daha hızlı olan XHTML kontrolleri tercih edildi. ASP.NET web kontrolleri mümkün olduğunca az ancak arkasında güçlü program kodlarıyla birlikte kullanıldı. Aynı nesneye farklı görevler verilerek kaynak (System Resources) kullanmları azaltıldı.

4.	CSS Görünümden sorumlu olan kısım. Uygulama CSS 2.0 standardına uygun hazırlandı. CSS'in sunduğu yine nesne yönelimli olarak görsel her türlü niteliğin uygulamanın kendisinden bağımsız olması. Bu şekilde görünüm uygulama nesnesine elbise gibi giydiriliyor. Yazı karakterleri, renkler, resim efektleri ve herşey CSS nitelendirmeleri ile şekle bürünüyor. Uygulamadan bağımsız olan CSS (Cascading Style Sheets) kodlama yapmadan site ile ilgili görünümü tamamen değiştirmeye olanak tanıyor. CSS özelliklerini dinamik olarak dağiştirebilen javascrit fonksiyonları da hazırlandı ve bu şekilde sayfalar istenirse kolaylıkla her açılışta renklerde ve vurgularda değişik bir şekilde açılabilir. Ya da kolaylıkla farklı temalar hazırlanabilir. Uygulamanın pencere düzenlemesinde tablo kullnaılmadı. Daha avantajlı olan CSS özellikleri tercih edildi. Pencere alanının kullanılmasında Grid 960 adlı farklı bir teknik kullanıldı.

5.	XML İçerik tamamen XML paketleri halinde tasarlandı. Sayfalarda gözükecek herşey aslında XML dosyalarında tutulan veriler. XML'in karşı konulamaz esnekliği ve avantajları ona bu sorumluluğun verilmesindeki başlıca etken oldu. Uygulama üzerinde bir sayfa görüntülemek istediğinizde C# .NET nesnesi gösterilecek sayfanın XHTML temel kodlarının bulunduğu sayfaya ilgili sayfanın XML dosyasından içeriği okuyarak yerleştiriyor, bu arada web tarayıcı CSS üzerinden yapılan tanımlamalara güre bu içeriğin nasıl gözükeceğine dair işlemleri yerine getiriyor. Bu yapılırken görüntüleme dilinin ne olacağına dair ilgili nesne de görevini yerine getiriyor ve ilgili dildeki içerik program tarafından okunarak kullanıcıya gösterilmiş oluyor. XML içerik paketleri ve bunların yönetimine dair hazırlanan kütüphane ile sayfaların farkıl dilelrde gösterilebilmesi çok şık ve temiz bir biçimde yarine getirilmiş oluyor. Siteyi başka bir dile tercüme etme işlemi herhangi bir taknik bilgi gerektirmiyor. Ayrıca yardımcı bir başka .NET uygulaması ile içeriğin teknik bilgi gerektirmeden kolayca değiştirilebilmesinin yolu açık oluyor.

6.	RSS Artık sağlam bir standard olan RSS formatı üzerinden bilgi akışı bu uygulamanın desteklediği teknolojilerden biri. Duyurular bu şekilde işleniyor. Duyurular için bir küçük veritabanı tablosu bulunuyor. Bu taboya yeni duyurular eklemek ya da güncelleme yapmak çok kolay. Access form arayüzü bu işi çok sade ve kolay kılıyor. İçerik sorumlusu kişi istediği zaman bu formdan duyuru vb ekleyebiliyor ve bu hem sayfa üzerinde görüntülenen duyurular bölümünde hem de RSS yayımlarımızda otomatik olarak yansıtılıyor. Outlook'unuzla RSS yayımına abone olabilirsiniz. Bu durumda duyurular her güncelleme olduğunda RSS kurunuza e-posta gibi gelecek. İsterseniz Internet Explorer ile de kolayca abone olabilirsiniz. RSS formatı bu uygulamanın ileride şirket içi bazı işlemlerinde de kullanılabilecektir. Örneğin bilgisayarlarda kullanlacak yeni yardımcı araçlar bu ABT Web uygulaması ile veri paylaşımında bu RSS formatını kullanabilceklerdir. Size atanan görevler kimin atadığı ne zamana kadar bitmesi gerektiği bigi bilgilendirmeler projelerin gidişatına yönelik duyurular bilgi paylaşımları vb. ile ilgili çalışmalar sürüyor.

7.	AJAX Bu uygulamada sıkça kullanılan bir teknoloji. Bu şekilde sayfanın yeniden yüklenmesine gerek kalmadan başka bir kaynaktan verilerin okunması mümkün olabiliyor. Sunucu tarafındaki işlemler ile ziyaretçinin web tarayıcısı arasında bir katman oluşturularak işlemlerin daha nitelikli olması sağlandı.

8.	Javascript ile sayfalar güçlendirildi. Örnek vermek gerekirse yuvarlatılmış köşelerin tamamı tek bir javascript fonksiyonunun çağırılmasıyla sağlanıyor. Normalde bu şekilde yuvarlatılmış köşeler oluşturmak için küçük resimler kullanılır. Ancak bu resimler hem yer tutar hem sayfayı ağırlaştırır hem de kullanılan arka zemine bağlı olduğğundan farklı farklı yerlerde kullanımları zordur. Ancak bu uygulamada bu sorun javascript ile çözülmüştür.

9.	Veritabanı seçimi şimdilik Microsoft Access oldu. İleride gerektiğinde (ki gerekecek) bunu SQL Server'a taşıyacağız. Veritabanı nesneleri veritabanından bağımsız olacak şekilde hazırlandığı için değişim işlemi çok kolay. Kodlamaların ve içeriklerin aynı zamanda görünümün birbirinden izole edilmiş olmasının getirdiği mühendislik çözümlerinin sonuçlarından biridir bu.

Web tarayıcı olarak Internet Explorer 7 ve Firefox 3 baz alındı. Her ikisinde de sorunsuz çalışıyor. Kodlamalar yapılırken ve de özellikle CSS kullanılırken browser uyumluluğu en ön planda tutulan konuydu. Bu şekilde Tüm özellikleri henüz test edilmemiş olsa bile belli başlı tüm tarayıcılar ile uyumlu bir uygulama bu. Internet Explorer 5.5 ve yukarısı ile Firefox 1.5 yukarısı tarayıcılar başta olmak üzere yaygın tüm tarayıcılarla uyumlu. Uyum ile ilgili konu Microsoft ve diğerleri ekseninde kalıyor. Diğerleri rtak bir standart kullnırken Microsoft bu ortak standarda benzeyen ancak kendine özgü standartlerı istiyor. Bu durum özellikle z-index (görüntülerin birbiri üzerinde olması) ve fading effect gibi konularda fazladan zaman harcamayı gerektirdi.

Bu uygulamanın hazırlanmasında özellikle javascript fonksiyoları için kaynak kodlarını alarak onlar üzerinde alışmalar yaptığım kişilerin de emekleri vardır: Alessandro Fulciniti, Amir Salihefendic, Nathan Smith ve dynamicdrive.